Conserveren van Metselwerk

Wat is het conserveren van metselwerk?

Het conserveren van metselwerk — ook wel gevel impregneren of hydrofoberen genoemd — is het behandelen van baksteengevels met een waterafstotend impregneermiddel. Dit middel dringt diep in de steen en voegen en vormt een onzichtbare, ademende barrière die regenwater afstoot terwijl de gevel van binnenuit kan blijven drogen.

Het verschil met een coating of verf is essentieel: een coating vormt een film op het oppervlak die de poriën afsluit. Een impregnering trekt in het materiaal en maakt de poriënwanden waterafstotend, zonder ze te sluiten. De gevel ziet er na behandeling precies hetzelfde uit — geen glans, geen kleurverandering — maar is beschermd tegen vochtopname.

Het is vergelijkbaar met wat een impregneerspray doet voor uw winterjas: het water parelt af, maar het materiaal kan wel ademen. En net als bij een jas hoeft de behandeling maar eens in de zoveel jaar herhaald te worden.

Waarom is het conserveren van metselwerk belangrijk?

Baksteen en voegmortel zijn van nature poreuze materialen die water opzuigen als een spons. In het Nederlandse klimaat — met gemiddeld 800 millimeter neerslag per jaar, regelmatige vorstperiodes en overwegend westelijke slagregen — is dat een structureel probleem dat elk pand treft.

Een natte gevel verliest warmte sneller dan een droge. Nat metselwerk bevriest in de winter, waardoor voegen en stenen langzaam maar zeker kapotgaan. En vocht dat de gevel binnendringt, veroorzaakt problemen aan de binnenzijde van uw pand.

De voordelen van gevelimpregnering zijn overtuigend en wetenschappelijk onderbouwd:

• 95% minder vochtopname door de gevel, gemeten volgens NEN-normen
• Voorkomen van vorstschade: droge stenen kunnen niet bevriezen en barsten
• Aanzienlijk minder alg-, mos- en schimmelgroei op de gevel
• Vermindering van witte uitbloeiing (kalk- en zoutuitslag) die de gevel ontsiert
• Betere isolatiewaarde: droog metselwerk isoleert tot 30% beter dan nat metselwerk
• Volledig behoud van het natuurlijke uiterlijk van de gevel — geen zichtbaar verschil
• Verlaging van verwarmingskosten met 5 tot 10% door een drogere, beter isolerende gevel
• Verlenging van de levensduur van voegwerk en metselwerk

Een geïmpregneerde gevel droogt na een regenbui aanzienlijk sneller op dan een onbehandelde. Het verschil is met het blote oog zichtbaar: de behandelde gevel kleurt binnen een uur licht, terwijl de onbehandelde buurman nog uren donker en nat blijft.

Wat kost gevel impregneren?

Gevelimpregnering is een relatief betaalbare maatregel met een buitenproportioneel groot beschermend effect. Het is een van de gunstigste kosten-batenverhouding in gevelonderhoud. De kosten hangen af van de oppervlakte, de poreusheid van het metselwerk en of de gevel eerst gereinigd moet worden.

• Gevel impregneren (hydrofoberen): € 12 – € 25 per m²
• Gevel reinigen + impregneren (combinatieprijs): € 20 – € 40 per m²
• Voorgevel rijtjeshuis (circa 25 m²): € 300 – € 625
• Complete woning alle gevels (circa 80 m²): € 960 – € 2.000
• VvE-complex per woning (bij complexgewijze uitvoering): € 400 – € 1.200

De behandeling gaat 10 tot 15 jaar mee, afhankelijk van de blootstelling (een westgevel slijt sneller dan een beschutte oostgevel). Daarna kan de behandeling eenvoudig herhaald worden. Dat maakt het een van de goedkoopste vormen van preventief gevelonderhoud.

Bij VvE-complexen wordt impregneren vaak gecombineerd met voegwerkonderhoud of gevelreiniging, waardoor een scherpe projectprijs mogelijk is. De gevel wordt dan in één werkgang gereinigd, hersteld en beschermd.

Hoe werkt het proces?

Het impregneren van een gevel is een relatief snel en weinig overlastgevend proces, mits de voorbereiding goed is uitgevoerd:

• Gevelinspectie: Beoordeling van de staat van het metselwerk en voegwerk. Zijn er beschadigde stenen of voegen die eerst hersteld moeten worden? Impregneren op slecht voegwerk heeft weinig zin.
• Gevelreiniging: De gevel moet schoon en vrij van algen, mos, vuil en losse deeltjes zijn. Vaak is een stoomreiniging of lagedruk reiniging vooraf nodig om een schone ondergrond te creëren.
• Droging: De gevel moet minimaal 24 tot 48 uur droog zijn voor de impregneerbehandeling. Het middel kan alleen goed indringen in droog metselwerk.
• Aanbrengen: Het impregneermiddel wordt overvloedig aangebracht met een lagedrukspuit, van onder naar boven en nat-in-nat, in één of twee lagen tot het materiaal verzadigd is.
• Indringingstijd: Het middel trekt 3 tot 10 millimeter diep in de steen en voegen, afhankelijk van de poreusheid van het materiaal.
• Controle: Na minimaal 24 uur uitharding voeren wij een watertest uit: we spuiten water op de behandelde gevel en verifiëren dat het water afparelt in plaats van indringt.

Het aanbrengen zelf duurt voor een gemiddelde woning slechts één werkdag. Inclusief reiniging en de noodzakelijke droogtijd bedraagt het totale traject drie tot vijf dagen. De werkzaamheden zijn geluidsarm en veroorzaken geen overlast voor bewoners.

Voor wie is gevelconservering geschikt?

• Woningeigenaren die vochtproblemen, vorstschade en uitbloeiing willen voorkomen
• VvE-besturen die het metselwerk preventief willen beschermen na voegwerkherstel of gevelreiniging
• Eigenaren van monumenten die de gevel willen beschermen zonder het uiterlijk op enige wijze te veranderen
• Woningcorporaties die op grote schaal gevels willen conserveren als onderdeel van planmatig onderhoud

Conserveren wordt vaak gecombineerd met steenreparatie voor beschadigde stenen en injectietechnieken voor scheuren, zodat de gevel niet alleen beschermd maar ook structureel hersteld wordt.

Wilt u uw gevel beschermen tegen vocht, vorst en verwering? Neem contact op met HydroGroep. Wij adviseren u graag over de mogelijkheden en voeren een vrijblijvende gevelinspectie uit om de staat van uw metselwerk te beoordelen.